برنامهای نصب کردهاید که بدافزار از آب درآمد. حالا چه؟
برنامههایی که اطلاعات ورود بانکی را میدزدند مدام در فروشگاههای برنامه پیدا میشوند، اغلب در ظاهر PDF خوان، مدیر فایل یا پاککنندهٔ گوشی. اگر یکی از آنها را نصب کردهاید، این گامها را به ترتیب انجام دهید. بیشترشان چند دقیقه طول میکشند.
همین الان
- اگر روی این گوشی بانکداری اینترنتی داشتهاید، با بانک تماس بگیرید
با شمارهٔ پشت کارت یا شمارهٔ روی وبسایت رسمی بانک تماس بگیرید، نه شمارهای که روی گوشی نشان داده میشود. بگویید برنامهٔ مخربی نصب شده بود و بخواهید تراکنشهای اخیر را بررسی و بانکداری اینترنتیتان را امن کنند. - برنامه را حذف کنید
در اندروید، Play استور را باز کنید، روی نماد نمایه بزنید، به بخش مدیریت برنامهها و دستگاه بروید، برنامه را انتخاب و حذف کنید. در آیفون، نماد برنامه را لمس و نگه دارید، حذف برنامه را انتخاب و حذف را تأیید کنید. - اگر حذف نمیشود یا برمیگردد، از حالت ایمن استفاده کنید (اندروید)
حالت ایمن گوشی را بدون برنامههایی که دانلود کردهاید روشن میکند و از آنجا میتوانید برنامه را حذف کنید. روش ورود به آن بسته به گوشی فرق دارد؛ در گوشیهای Pixel منوی خاموش کردن را باز کنید و «خاموش کردن» را لمس و نگه دارید. برنامههای تازه دانلودشده را یکییکی حذف کنید و بعد از هر بار گوشی را عادی راهاندازی کنید. - گوشی را با Play Protect اسکن کنید (اندروید)
در Play استور روی نماد نمایه بزنید، Play Protect را انتخاب کنید و اسکن کنید. Play Protect بهطور پیشفرض روشن است و میتواند دربارهٔ برنامههای مضر هشدار دهد، آنها را غیرفعال یا حذف کند؛ پس روشن نگهش دارید.
امروز
- اگر مشکل ادامه داشت، گوشی را به تنظیمات کارخانه برگردانید
مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا (NCSC) میگوید گوشیها را معمولاً نمیشود مثل رایانه پاکسازی کرد و بازگشت به تنظیمات کارخانه امنترین راه است. اول از عکسها و مخاطبان پشتیبان بگیرید و فقط از پشتیبانی بازیابی کنید که پیش از نصب آن برنامه ساخته شده است. - رمز بانک، ایمیل و حسابهای مهم دیگر را عوض کنید
از بانک و ایمیل شروع کنید و تأیید دومرحلهای را روشن کنید. اگر برنامه میتوانست صفحهٔ شما را ببیند، این کار را از دستگاه دیگری که به آن اطمینان دارید انجام دهید، چون ممکن است گوشی هنوز آلوده باشد.
در هفتههای آینده
- تا چند ماه صورتحسابهای بانکی را بررسی کنید
دنبال پرداختها، گیرندگان تازه یا وامهایی بگردید که نمیشناسید و فوراً به بانک خبر دهید. - اگر پولی برده شد، گزارش دهید
در ایران، کلاهبرداری اینترنتی را میتوانید به پلیس فتا (cyberpolice.ir) گزارش دهید و در موارد فوری با پلیس ۱۱۰ تماس بگیرید. صورتحسابها و تصویرهای صفحه را نگه دارید. راهنمای نشت اطلاعات ما کمک رسمی را به تفکیک کشور فهرست کرده است. - تماسهایی را که میگویند دستگاهتان آلوده است قطع کنید
NCSC هشدار میدهد تماسگیرندگانی که خود را از یک شرکت فناوری یا اپراتور معرفی میکنند و پیشنهاد رفع آلودگی میدهند، شگرد رایج کلاهبرداریاند. - خطر را برای دفعهٔ بعد کمتر کنید
گوشی و برنامهها را بهروز نگه دارید، برنامه را فقط از فروشگاه رسمی نصب کنید و پیش از نصب برنامهٔ تازه از سازندهای ناشناس که دسترسیهای بیش از نیاز میخواهد، دو بار فکر کنید.
اینها راهنماییهای کلی است. اگر بانک، فروشگاه برنامه یا پلیس برای مورد شما دستور مشخصی دادند، از همان پیروی کنید.