ifnix
Nederlands

Tijden van maanopkomst en maanondergang

Kies een stad (of gebruik je locatie) en een datum om te zien wanneer de maan daar opkomt en ondergaat, in lokale tijd, met de maanfase en de week erna.

Maanopkomst

–

Maanondergang

–

Fase

–

–

Komende 7 dagen

DatumOpkomstOndergangVerlicht
––––
––––
––––
––––
––––
––––
––––

Vandaag in de wereld

Lokale tijd in elke stad. Een streepje betekent dat er op die lokale datum geen maanopkomst of maanondergang is.

StadOpkomstOndergang
Reykjavík15:101:59
Londen13:380:43
Caïro13:260:46
Moskou14:070:59
New Delhi13:481:06
Singapore14:221:59
Peking13:420:45
Tokio13:050:11
Sydney13:552:04
São Paulo12:460:54
New York13:14–
Los Angeles13:090:07

Waarom komt de maan elke dag later op?

De maan schuift elke dag ongeveer 13° naar het oosten op in haar baan, dus de aarde moet een stukje verder draaien voordat de maan weer boven de horizon komt. Gemiddeld komt de maan elke dag zo’n 50 minuten later op, maar het verschil wisselt sterk. In Londen komt ze rond de volle maan van 26 september 2026 (de ‘oogstmaan’) elke avond maar 12 of 13 minuten later op; rond de volle maan van maart 2027 is dat meer dan 80 minuten. Het hangt af van de hoek tussen de baan van de maan en de horizon, en het effect wordt groter naarmate je verder van de evenaar woont.

Dagen zonder maanopkomst

De tijd van de ene maanopkomst tot de volgende is langer dan 24 uur. Ongeveer één keer per maand valt een opkomst daardoor laat op de avond en de volgende pas na middernacht, twee kalenderdagen later. De dag daartussen heeft helemaal geen maanopkomst. Met de ondergang gebeurt hetzelfde. Dicht bij de polen kan de maan langer dan een dag op of onder blijven.

Hoe nauwkeurig zijn de tijden?

De positie van de maan wordt berekend met de methoden uit Astronomical Algorithms van Jean Meeus. Opkomst en ondergang zijn de momenten waarop de bovenrand van de maan een vlakke horizon raakt, rekening houdend met de gewone straalbreking in de atmosfeer en de parallax van de maan, de afspraak die de meeste almanakken volgen. We hebben de uitkomsten voor acht steden over twee maanden vergeleken met de onafhankelijke bibliotheek PyEphem: op de meeste breedtegraden scheelt het minder dan een minuut, en rond de poolcirkel, waar de maan heel schuin over de horizon komt, ongeveer vijf minuten. Heuvels, gebouwen en nevel kunnen het moment uitstellen waarop je haar echt ziet.

Sommige kalenders, waaronder veel hindoeïstische panchangs, geven het moment waarop het midden van de maan de horizon bereikt, zonder straalbreking; dat is meestal een paar minuten later. Of een dunne sikkel van de nieuwe maan echt te zien is, zeggen deze tijden ook niet: dat hangt af van hoe lang na de zon ze ondergaat, hoe hoog ze staat en hoe helder de lucht is.